عظيم هوائى در آن كران تا كران جهان را مينوردند نام آن دو « جريانهاى جتى » است يكى از مغرب بسوى مشرق بين قطب شمال و خط استوا ، ديگرى از شرق بغرب بين قطب جنوب و استوا وضع اين دو جريان و نيز سرعتشان روزانه تغيير مىكند . گاهى به صورت سهمگين در آمده با سرعتى برابر 800 كيلومتر در ساعت حركت ميكنند . وجود اين جريانها در جنگ دوم جهانى بواسطهء خلبانان آمريكا كشف گرديد . در ارتفاع 20 كيلومترى آن درجهء حرارت تا 62 درجه زير صفر پائين ميايد . اوزونسفر : اين طبقه مقدارى از طبقهء دوم را نيز گرفته و آن را از ارتفاع 20 كيلومترى تا ارتفاع 50 كيلومترى تعيين كرده‌اند . در اين طبقه نوعى اكسيژن وجود دارد كه آن را اوزون مينامند و اين طبقه نسبتا گرمتر و درجهء حرارت آن تا حدود صفر ميرسد و علت اين امر آنست كه اوزون اشعهء بالاى بنفش خورشيد را جذب مىكند . يونوسفر : ناحيه ايست عجيب و اسرار آميز از نظر رقت هوا مانند خلاء است از ارتفاع 50 كيلومترى شروع مىشود و تا 300 كيلومترى كم و بيش اطلاعى در دست هست و شايد تا 800 كيلومتر بالا رود . در اين منطقه هيچ ذى روحى قادر نيست از اشعهء ماوراى بنفش خورشيد . و اشعهء كيهانى و رگبار شهابها مصون بماند مگر با وسائليكه سفائن ماه پيمائى دارند . اين طبقه است كه امواج راديوئى را به زمين باز ميگرداند و مانع عبور آنها به بالا است . در ارتفاع 80 كيلومترى درجه حرارت 68 درجه زير صفر و در ارتفاع 177 كيلومترى به 287 درجه بالاى صفر ميرسد ! ! ! . اگزوسفر : در اين طبقه جوّ تدريجا از بين رفته و در ژرفناى خلاء مستحيل مىشود . بشر دربارهء آن . جز اطلاعات ناچيز ندارد ( قمرهاى مصنوعى ص 10 - 14 ترجمهء محمود مصاحب ) . دربارهء ضخامت هوا گفته‌اند كه : تا حدود هزار كيلومتر ارتفاع ، آثار